1. Bối cảnh và nguyên nhân
Vì sao Hồ Chí Minh có dấu ấn sâu rộng?
Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, người cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và vì các dân tộc bị áp bức. Nguyên nhân chính khiến Người có sức lan tỏa rộng lớn:
- Công lao to lớn trong đấu tranh chống thực dân, đế quốc, giành độc lập dân tộc.
- Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh mang giá trị nhân văn, phù hợp với khát vọng hòa bình, công lý, tiến bộ của nhân loại.
- Hình mẫu người lãnh tụ sống giản dị, gần dân, vì dân, “Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”.
2. Diễn biến chính
2.1 Mốc thời gian và sự kiện tiêu biểu
- 1890: Hồ Chí Minh sinh ra ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An; tên khi sinh là Nguyễn Sinh Cung.
- 1945: Người đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- 1969: Hồ Chí Minh qua đời, để lại niềm thương tiếc sâu sắc trong nước và bạn bè quốc tế.
- 1987: Đại hội đồng UNESCO (khóa 24) ra nghị quyết tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất.
2.2 Dấu ấn trong lòng nhân dân thế giới
- Năm 1990, nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Người, nhiều nước và tổ chức quốc tế tổ chức các hoạt động tưởng niệm theo khuyến nghị của UNESCO.
- UNESCO ghi nhận công lao của Hồ Chí Minh trong đấu tranh vì độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội và các giá trị văn hóa nhân văn.
- Tên tuổi và cuộc đời Hồ Chí Minh trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước, chống áp bức, giành thắng lợi vì hòa bình.
- Ở nhiều quốc gia, hình ảnh Hồ Chí Minh được tưởng nhớ qua đường phố, tượng đài, công trình công cộng và các hoạt động giao lưu văn hóa.
2.3 Dấu ấn trong lòng nhân dân Việt Nam
- Nhân dân Việt Nam kính yêu Người bằng danh xưng thân mật Bác Hồ; Người được coi là lãnh tụ, người cha và người thầy của dân tộc.
- Đạo đức Hồ Chí Minh trở thành khuôn vàng thước ngọc cho lối sống của nhiều thế hệ.
- Nhiều di tích, bảo tàng và công trình mang tên Người, như Khu di tích Pác Bó, Khu di tích Kim Liên, Bảo tàng Hồ Chí Minh, là nơi giáo dục truyền thống cho nhân dân.
- Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành ngày 29-8-1975; năm 1976, thành phố Sài Gòn – Gia Định được đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều công trình, giải thưởng mang tên Người như đường Hồ Chí Minh, Huân chương Hồ Chí Minh, Giải thưởng Hồ Chí Minh.
- Đảng và Nhà nước phát động việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong toàn xã hội.
- Ngày sinh 19-5 và ngày Quốc khánh 2-9 là dịp để nhân dân tưởng nhớ công lao của Người.
| Khía cạnh | Ở thế giới | Ở Việt Nam |
| Hình thức ghi nhận | Nghị quyết của UNESCO (1987); đường phố, tượng đài | Danh xưng Bác Hồ; Lăng, di tích, bảo tàng; Thành phố Hồ Chí Minh |
| Giá trị nổi bật | Độc lập dân tộc, hòa bình, nhân văn | Đạo đức, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư |
3. Kết quả, ý nghĩa và bài học kinh nghiệm
Kết quả và ý nghĩa
- Dấu ấn Hồ Chí Minh đã vượt ra ngoài biên giới Việt Nam, trở thành di sản chung của nhân loại trong đấu tranh vì độc lập dân tộc, hòa bình và công lý.
- Ở Việt Nam, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là nền tảng tinh thần quan trọng để xây dựng con người và bảo vệ Tổ quốc.
Bài học kinh nghiệm
- 1.Mỗi người cần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; rèn luyện các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
- 2.Giữ vững tinh thần yêu nước, độc lập dân tộc gắn với hội nhập quốc tế; xây dựng hình ảnh người Việt Nam hiện đại, trách nhiệm.
- 3.Thế hệ trẻ cần học tập, rèn luyện, sống có ích để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
4. Câu hỏi ôn tập
Câu hỏi 1 (Tự luận ngắn)
- 1.Vì sao Hồ Chí Minh được UNESCO vinh danh? UNESCO đã ghi nhận Người với danh hiệu gì?
- 2.Nêu hai biểu hiện cho thấy dấu ấn Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân Việt Nam.
- 3.Theo em, học sinh cần rèn luyện phẩm chất nào để noi gương đạo đức Hồ Chí Minh?
Gợi ý trả lời
- Câu 1: Vì công lao to lớn trong đấu tranh giải phóng dân tộc và giá trị nhân văn; danh hiệu Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất.
- Câu 2: Có thể nêu: nhân dân gọi Bác Hồ, kính yêu Người; các di tích, công trình mang tên Người; học tập và làm theo đạo đức “Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”.
- Câu 3: Sống giản dị, trung thực, hiếu học, trách nhiệm, vì cộng đồng, yêu thương con người.